Klasyczna ortodoncja i ortotropia!

Klasyczna ortodoncja i ortotropia – jak rysuje się świat współczesnego leczenia ortodontycznego?

Zajmując się od wielu lat ortodoncją, obserwujemy, jak intensywnie ta dziedzina się rozwija. Funkcjonuje w niej klasyczny nurt, w duchu którego wykształcona jest większość specjalistów. To ortodoncja obecna od dziesięcioleci, solidnie poparta badaniami naukowymi i szeroko praktykowana na całym świecie.

Równolegle do niej pojawiają się nowsze koncepcje terapeutyczne, takie jak ortotropia – metoda, której działanie wciąż nie posiada tak silnego zaplecza naukowego jak klasyczna ortodoncja. Jak zatem wyglądają dziś metody leczenia ortodontycznego i czym się różnią?

Evidence Based Medicine – fundament wiarygodności leczenia

W medycynie żadna metoda nie powinna funkcjonować bez odpowiednich badań. Każdy lek i każda terapia muszą przejść rygorystyczną procedurę weryfikacyjną zgodnie z zasadami Evidence Based Medicine (EBM). Proces ten jest długotrwały, kosztowny i wymagający, dlatego zanim nowa metoda zostanie uznana w środowisku medycznym, musi przejść wieloetapową ocenę.

Dzięki temu pacjenci mogą mieć zaufanie do stosowanych terapii. Jednocześnie oznacza to, że nowości – nawet obiecujące – nie są od razu szeroko wdrażane, jeśli nie posiadają wystarczającej liczby badań.

Postęp medycyny zaczyna się od obserwacji i hipotezy, ale aby nowa koncepcja stała się standardem, musi zostać gruntownie przebadana. My jako lekarze opieramy się na sprawdzonych metodach, pozostając jednocześnie otwarci na rozwój – jednak z zachowaniem krytycznej oceny.

Na czym polega leczenie ortodontyczne w ujęciu klasycznym?

Klasyczna ortodoncja koncentruje się przede wszystkim na warunkach zgryzowych oraz prawidłowym ustawieniu zębów w łuku górnym i dolnym. Przyczyny wad zgryzu upatruje głównie w czynnikach genetycznych, a częściowo w środowiskowych.

Leczenie prowadzone jest najczęściej w uzębieniu późnym mieszanym oraz stałym. Wykorzystuje się aparaty ruchome i stałe, rozwijane i udoskonalane przez wiele lat. W przypadku stłoczeń czasem konieczne jest usunięcie zębów. Po zakończeniu terapii niezbędna jest retencja, a przy poważnych wadach – po zakończonym wzroście – leczenie może wymagać wsparcia chirurgii ortognatycznej.

To podejście ma dziś najsilniejsze zaplecze naukowe i dlatego dominuje w praktyce klinicznej na świecie.

Ortotropia – szersze spojrzenie na rozwój twarzoczaszki

Obok nurtu klasycznego rozwija się ortotropia, nazywana również ortodoncją posturalną. Zakłada ona wpływ nie tylko na ustawienie zębów, ale także na rozwój całej twarzoczaszki, proporcje twarzy oraz funkcje takie jak oddychanie.

Zgodnie z jej założeniami przyczyną wad zgryzu są przede wszystkim czynniki środowiskowe i nieprawidłowa postawa jamy ustnej. Terapia powinna rozpoczynać się wcześnie – około 6. roku życia – i wymaga pełnej współpracy dziecka oraz zaangażowania rodziców.

Leczenie polega na kształtowaniu prawidłowej pozycji języka, zamknięcia ust oraz ustawienia żuchwy, z wykorzystaniem aparatów ruchomych. Jest to proces wieloletni, ukierunkowany na sterowanie wzrostem twarzoczaszki.

Należy jednak podkreślić, że ortotropia nie posiada obecnie tak silnej bazy badań EBM jak klasyczna ortodoncja, dlatego jej miejsce w standardach leczenia pozostaje przedmiotem obserwacji i dalszej oceny.

Czy te podejścia się wykluczają?

Klasyczna ortodoncja i ortotropia znajdują się na różnych etapach rozwoju naukowego, ale nie wykluczają się. W niektórych obszarach – takich jak znaczenie pozycji języka czy rola funkcji oddechowych – ich założenia częściowo się pokrywają.

Ortotropia dotyczy przede wszystkim leczenia dzieci we wczesnym etapie wzrostu. Klasyczna ortodoncja obejmuje również leczenie młodzieży i dorosłych, szczególnie po zakończeniu wzrostu.

W praktyce klinicznej kluczowe jest świadome, odpowiedzialne korzystanie z dostępnych metod, z uwzględnieniem ich możliwości i ograniczeń.

Może Cię zainteresować

Powyższy materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady medycznej ani indywidualnej rekomendacji terapeutycznej. Każdy przypadek wymaga indywidualnej konsultacji z lekarzem oraz odpowiedniej diagnostyki.